و تر سكونت گرفتن فرمايند و اغذيهء سرد و تر چون آش جو و مانند آن بخوارنند . نوع : ششم : آنكه موجب درد پشت ، درآمدن باد باشد در عضلات و رباطات و اوتار پشت . [ علاج ] : آن ، در نوع دوم گفته شد . نوع هفتم : آنكه به سبب مشاركت رحم درد پشت پديد آيد . و اين نوع بعضى زنان را نزديك آمدن حيض عارض شود به سبب برآمدن حيض چنان‌چه بايد . علاج : هرچه ادرار حيض نمايد استعمال كنند و روغن گل بر پشت بمالند . شربتى كه ادرار حيض نمايد به قوت : تخم كرفس ، يك مثقال ؛ حلبه ، هفت مثقال ؛ تخم خيارين نيم كوفته ، چهار مثقال ؛ باديان نيم كوفته ، انيسون ، جوانى ، تخم شبت و روناس ، هريك دو مثقال ، جمله را بجوشانند و به شصت مثقال قند به قوام آرند و به هفت روز اختيار نمايد . [ 1320 ] فصل [ سوم ] : اندر وجع خاصره « 1 » يعنى درد تهيگاه . و اسباب وى همان است كه در درد پشت ذكر يافته ، ليكن وجع خاصره بيشتر از بلغم افتد يا از باد ؛ « لأنّ الخاصرة أبرد من الظّهر لزيادة بعده [ يعنى پس از آن ] من القلب و الكبد و لقلّة لحمه فلا يحدث فيه سوء المزاج الحارّ إلّا نادرا » « 2 » . [ علاج ] : لهذا گفته‌اند كه علاج او همان است كه در سوء مزاج ساذج بارد بلغمى و ريحى در وجع ظهر ذكر يافته [ است ] . و احتمال شيافات مسخنه در اينجا نفع تمام دارد . [ و ] جهت اين كار ، شيافى كه از مقل و اشق و انيسون و زنجبيل و تخم كرفس و شحم حنظل و سورنجان و ماهى زهرج و مانند آن ساخته باشند نفع تمام دارد .

--> ( 1 ) . معالجات واعظى : Flanks pain . ( 2 ) . ترجمه : « چون خاصره به سبب اينكه نسبت به پشت از قلب و كبد [ كه معدن حرارت‌اند ] دور تر است ، و نيز به جهت اينكه گوشت آن كمتر است [ و پر گوشتى در كثرت حرارت خيلى مهم است ] ، سوء مزاج حار نمىگيرد مگر ندرتا » . م .